O mnie

Wprowadzenie

Od ponad czterech dekad zajmuję się ortopedią i traumatologią narządu ruchu — dziedziną, która łączy precyzję chirurgii z wiedzą o biologii organizmu i mechanice ludzkiego ciała.

Od początku mojej drogi zawodowej fascynuje mnie to w jaki sposób można przywracać człowiekowi utraconą sprawność – nie tylko poprzez naprawę poszczególnych struktur anatomicznych, ale także dzięki zrozumieniu ich roli w całym aparacie ruchu i w odbudowie jego harmonii.

Moje doświadczenie obejmuje zarówno klasyczną ortopedię rekonstrukcyjną, jak i nowoczesną medycynę sportową. Przez lata pracowałem w wiodących ośrodkach klinicznych, współtworzyłem nowoczesne, komercyjne centra ortopedii oraz towarzyszyłem polskim sportowcom na poziomie reprezentacyjnym i olimpijskim.

Moja filozofia zawodowa wyraża się w dwóch wymiarach — „chirurgia służąca sprawności” i „zdrowie w sporcie”; wyrasta ona z połączenia badań naukowych, praktyki klinicznej oraz medycznego prowadzenia profesjonalnych drużyn sportowych i zawodników indywidualnych. W każdym przypadku, niezależnie od stopnia zaawansowania choroby czy rozległości urazu bądź kontuzji sportowej, najważniejszy jest dla mnie jeden cel: powrót pacjenta do pełnej aktywności życiowej lub wyczynu – bez zbędnych kompromisów, ale z poszanowaniem indywidualnych, biologicznych możliwości organizmu.

Wykształcenie i specjalizacje

W latach 1976–1982 studiowałem na I. Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Warszawie – uczelni, która ukształtowała całe pokolenie lekarzy tworzących nowoczesną ortopedię w Polsce.

W 1986 roku uzyskałem I. stopień specjalizacji w ortopedii i traumatologii, zdobywając doświadczenie kliniczne w Wojewódzkim Szpitalu Chirurgii Urazowej Dziecięcej w Warszawie pod kierunkiem dr. n. med. Tadeusza Kassura. Praca w ośrodku dedykowanym najmłodszym pacjentom była dla mnie wymagającą szkołą chirurgicznej precyzji, cierpliwości i odpowiedzialności.

Kolejnym etapem zawodowego rozwoju był II. stopień specjalizacji w ortopedii i traumatologii narządu ruchu, uzyskany w 1992 roku w Klinice Ortopedii i Traumatologii II. Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie, kierowanej przez prof. Artura Dziaka – jednego z najwybitniejszych polskich ortopedów, twórcę nowoczesnej szkoły warszawskiej traumatologii.

Zdobycie pełnych kwalifikacji specjalisty chirurga-traumatologa otworzyło mi drogę do samodzielnej pracy klinicznej i operacyjnej, a także do pełnienia funkcji kierowniczych w placówkach medycznych. Był to moment, w którym zaczęły się trwale przenikać trzy kluczowe wymiary mojej dalszej kariery: nauka teoretyczna, badania i praktyka kliniczna – połączenie, które do dziś pozostaje fundamentem mojego podejścia do ortopedii i chirurgii rekonstrukcyjnej.

Działalność naukowa i praca doktorska

Zainteresowanie procesami regeneracji i biologii tkanek towarzyszy mi od początku kariery. Pracując w Zakładzie Chirurgii Doświadczalnej i Transplantacyjnej w Centrum Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN pod kierunkiem prof. Waldemara L. Olszewskiego, uczestniczyłem w pionierskich w Polsce badaniach nad mikrochirurgią i transplantologią eksperymentalną.

W 1993 roku odbyłem dziewięciomiesięczny program badawczy we Francji, w Institut Européen des Biomateriaux et Recherches Chirurgicales w Nancy, kierowanym przez prof. Luisa de Medinaceli – jednego z najwybitniejszych specjalistów w dziedzinie chirurgii nerwów obwodowych.

Równolegle, jako stypendysta rządu francuskiego (Centre International des Étudiants et Stagiaires), szkoliłem się w Klinice Chirurgii Plastycznej i Rekonstrukcyjnej Narządu Ruchu w Lyonie u prof. Michela Merle.

Tam, w międzynarodowym zespole badawczym, prowadziłem prace nad biologią regeneracji nerwu kulszowego, wpływem biomateriałów i mikrokrążenia na odbudowę funkcji motorycznej narządu ruchu.

Współpraca z ośrodkami francuskimi pozwoliła mi rozwinąć warsztat badawczy i wprowadzić do Polski nowoczesne spojrzenie na mikrochirurgię rekonstrukcyjną – oparte na precyzyjnej analizie przepływu, unaczynienia i procesów naprawczych na poziomie mikronaczyniowym.

W 1997 roku, w oparciu o wyniki badań eksperymentalnych prowadzonych we Francji i kontynuowanych w Polsce, obroniłem pracę doktorską na II. Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Warszawie pt.: „Ocena powrotu funkcji motorycznej nerwu kulszowego u szczura poddanego wydłużeniu za pomocą płytki metalowej w warunkach uszkodzenia typu zmiażdżenia”, przygotowaną pod kierunkiem prof. Artura Dziaka, przy współpracy prof. Luisa de Medinaceli.

Było to jedno z pierwszych w Polsce tak kompleksowych opracowań poświęconych regeneracji nerwów obwodowych, łączące mikrochirurgię, neurofizjologię i anatomię eksperymentalną.

W kolejnych latach kontynuowałem działalność badawczą jako kierownik grantu Komitetu Badań Naukowych (KBN) nr 4PO5C 08 514 (1998–2000), dotyczącego regeneracji unaczynienia nerwu kulszowego w modelu eksperymentalnym. Zastosowane techniki mikroangiografii i badań dopplerowskich pozwoliły po raz pierwszy ilościowo ocenić procesy odbudowy naczyń i przepływu w regenerujących się strukturach nerwowych.

Dorobek z tego okresu mojej pracy obejmuje publikacje w czasopismach takich jak: Microsurgery, Journal of Vascular Research, Archivum Immunologiae et Therapiae Experimentalis, European Surgical Research, a także liczne wystąpienia na kongresach europejskich w Salzburgu, Bazylei, Southampton i Berlinie.

W tym czasie ukształtował się mój sposób myślenia o ortopedii oparty o zasadę, iż każda skuteczna rekonstrukcja chirurgiczna musi być oparta na zrozumieniu biologii tkanek, mikrokrążenia i procesów gojenia. Z tego doświadczenia naukowego wyrósł mój późniejszy, precyzyjny, oparty na dowodach naukowych i badawczych, warsztat kliniczny.

Droga zawodowa i doświadczenie kliniczne

Moją drogę zawodową rozpocząłem w Wojewódzkim Szpitalu Chirurgii Urazowej Dziecięcej w Warszawie (1982–1991) pod kierunkiem dr. n. med. Tadeusza Kassura. To tam po raz pierwszy zrozumiałem, że skuteczne leczenie ortopedyczne nie polega jedynie na naprawie uszkodzonej struktury, lecz na przywracaniu funkcji – procesie wymagającym czasu, planu i szacunku dla biologii gojenia.

W 1989 roku, w oparciu o zdobyty warsztat i doświadczenia mikrochirurgiczne, wykonałem u dziecka przeszczep unaczynionej kości strzałkowej – według mojej wiedzy – jeden z pierwszych tego typu zabiegów w Polsce.

W 1990 roku rozpocząłem pracę w Klinice Ortopedii i Traumatologii II. Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej w Warszawie, kierowanej przez prof. Artura Dziaka – wybitnego ortopedę i nauczyciela wielu pokoleń chirurgów. W tej klinice na dobre ukształtował się mój warsztat operacyjny i rozumienie ortopedii jako dziedziny interdyscyplinarnej, w której chirurgia, biomechanika i fizjoterapia tworzą spójną całość.

Działalność organizacyjna i tworzenie ośrodków ortopedycznych

Wraz z rozwojem zawodowym coraz większe znaczenie miała dla mnie nie tylko praktyka kliniczna, lecz także organizacja pracy zespołów i tworzenie struktur umożliwiających zintegrowane, skuteczne leczenie pacjentów, którzy chcą szybko i bezpiecznie odzyskać sprawność.

Od końca lat dziewięćdziesiątych uczestniczyłem w tworzeniu dwóch ośrodków, które stały się symbolami nowoczesnej, komercyjnej ortopedii w Polsce — Carolina Medical Center i Centrum Medyczne Gamma.

W 1998 roku współtworzyłem Carolina Medical Center w Warszawie – pierwszy w kraju prywatny szpital ortopedyczny, w którym połączono chirurgię, diagnostykę obrazową i rehabilitację w jeden spójny system opieki nad pacjentem. Był to szpital specjalistyczny z własnym zapleczem operacyjnym, diagnostycznym i fizjoterapeutycznym, oparty na współpracy interdyscyplinarnej zespołów lekarskich. Przez ponad dekadę rozwijałem tam praktykę kliniczną i organizacyjną, współtworząc nowy standard leczenia ortopedycznego, który stał się punktem odniesienia dla całego sektora medycyny prywatnej w Polsce.

Po roku 2012 podjąłem się współtworzenia kolejnego projektu — Centrum Medycznego Gamma w Warszawie. Była to naturalna kontynuacja idei zintegrowanej ortopedii, ale w dojrzalszej formie – opartej na filozofii leczenia „służącego sprawności” i integrującej chirurgię jednego dnia, diagnostykę obrazową, nowoczesną fizjoterapię oraz terapie biologiczne.

Od początku uczestniczyłem w projektowaniu struktury, koncepcji medycznej i organizacji pracy zespołowej, łączącej chirurgów, diagnostów, fizjoterapeutów i personel medyczny w jeden spójny organizm. Dziś Gamma stanowi przykład kompleksowego, dojrzałego modelu szpitala ortopedycznego opartego na planowej ciągłości leczenia, współpracy specjalistów i indywidualnym podejściu do pacjenta.

Patrząc z perspektywy lat, tworzenie obu ośrodków było dla mnie naturalnym zwieńczeniem praktyki klinicznej i wyrazem przekonania, że współczesna ortopedia wymaga systemowego myślenia o procesie leczenia – od diagnostyki, przez zabieg, po pełną rehabilitację. W pracy zespołowej widzę największy potencjał przyszłości medycyny, oparty na: zaufaniu, partnerstwie i wspólnej odpowiedzialności za to, co najważniejsze – trwały i możliwie szybki powrót pacjenta do pełnej sprawności.

Udział i rola w rozwoju ortopedii sportowej w Polsce

Ortopedia sportowa zawsze była dla mnie czymś więcej niż jedną ze specjalizacji medycznych. To przestrzeń, w której nauka o ruchu spotyka się z biomechaniką, bezbłędną diagnostyką,precyzją chirurgii i emocjami rywalizacji – świat, w którym granica między kontuzją a zwycięstwem jest niezwykle krucha. Już na początku lat dziewięćdziesiątych, kiedy medycyna sportowa w Polsce dopiero się kształtowała, miałem zaszczyt uczestniczyć w jej rozwoju.

W latach 2000–2014 pełniłem funkcję Prezesa Polskiego Towarzystwa Traumatologii Sportowej (PTTS). W tym czasie niewielkie grono entuzjastów przekształciło się w ogólnopolskie forum wymiany wiedzy i doświadczeń – miejsce, które połączyło chirurgów, fizjoterapeutów, trenerów i lekarzy sportowych. Organizowaliśmy kongresy, kursy i szkolenia, dzięki którym do polskiej ortopedii trafiły nowoczesne techniki artroskopowe, standardy postępowania po rekonstrukcjach więzadeł oraz koncepcje funkcjonalnej rehabilitacji.

Równolegle prowadziłem intensywną działalność dydaktyczną jako instruktor i wykładowca kursów artroskopii, ortopedii sportowej i biomechaniki stawów, występując na licznych kongresach naukowych ESSKA, ISAKOS, EFOST, SECEC, FESSH, gdzie prezentowałem polskie doświadczenia w sportowej chirurgii barku, kolana i łokcia oraz metodach biologicznej regeneracji tkanek.

Od 2005 roku jestem członkiem Komisji Medycznej Polskiego Komitetu Olimpijskiego, współpracując z zespołami odpowiedzialnymi za zdrowie i bezpieczeństwo sportowców reprezentacji Polski.

W latach 2005–2009 pełniłem funkcję lekarza Polskiej Kadry Siatkarzy Mężczyzn oraz lekarza Polskiego Komitetu Olimpijskiego, uczestnicząc w przygotowaniach zawodników do międzynarodowych imprez sportowych. Praca z profesjonalnymi sportowcami nauczyła mnie, że skuteczna ortopedia sportowa nie kończy się na sali operacyjnej: to proces obejmujący profilaktykę, precyzyjną diagnostykę, odpowiednio dobraną technikę rekonstrukcyjną i bezpieczny powrót do pełnej sprawności fizycznej i mentalnej.

Od wielu lat pozostaję aktywnym członkiem międzynarodowych organizacji naukowych:

ESSKA (European Society of Sports Traumatology, Knee Surgery and Arthroscopy),
ISAKOS (International Society of Arthroscopy, Knee Surgery and Orthopaedic Sports Medicine),
EFOST (European Federation of Orthopaedic Sports Traumatology), gdzie od 2010 roku pełnię funkcję członka Executive Board,
SECEC–ESSSE (European Society for Surgery of the Shoulder and the Elbow).

Udział w tych gremiach pozwolił mi reprezentować polską ortopedię na arenie międzynarodowej i wprowadzać do Polski nowe standardy leczenia urazów sportowych – od nowoczesnych artroskopii, przez terapie biologiczne, po koncepcję „return to play”, rozumianą jako pełne, bezpieczne i kontrolowane przywrócenie zawodnika do aktywności treningowej i startów.

Ortopedia sportowa w Polsce przeszła ogromną ewolucję – od dziedziny elitarnej do szeroko dostępnej gałęzi medycyny praktycznej, z której korzystają zarówno sportowcy wyczynowi, jak i osoby aktywne rekreacyjnie. Miałem przywilej być częścią tego procesu – jako lekarz łączący doświadczenie naukowca i chirurga z pasją do sportu i ruchu człowieka.

W ostatnich latach zajmowałem się opieką medyczną zawodników i drużyn: ONICO, Projekt, Vervę Warszawa a obecnie Norwid Częstochowa.

Każdy powrót zawodnika na boisko po ciężkiej kontuzji pozostaje dla mnie największą satysfakcją i dowodem, że ortopedia służąca sprawności oraz zdrowiu w sporcie działa w praktyce.

Szkolenia i praktyczne stypendia zagraniczne

Praca naukowa we Francji była ważnym etapem mojej kariery, jednak fundamentalne znaczenie dla mojego warsztatu chirurgicznego miały zagraniczne staże i szkolenia praktyczne. Lata dziewięćdziesiąte to czas, w którym polska ortopedia dopiero otwierała się na świat, a ośrodki w Nancy i Lyonie wyznaczały europejskie kierunki rozwoju chirurgii rekonstrukcyjnej, mikrochirurgii i technik małoinwazyjnych.

We Francji po raz pierwszy zetknąłem się z filozofią operowania, w której liczy się precyzja, minimalna inwazyjność, szacunek dla tkanek i chirurgia rozumiana jako harmonijny dialog z anatomią.

Nancy – szkoła mikronaczyniowej precyzji (1993, 2000)

W Institut Européen des Biomateriaux et Recherches Chirurgicales w Nancy, pod kierunkiem prof. Luisa de Medinaceli, a później prof. Gilles’a Dautela, zdobywałem praktyczne umiejętności z zakresu mikrochirurgii nerwów i naczyń. Uczyłem się tam technik, które w Polsce dopiero zaczynały być znane:

rekonstrukcji nerwów z użyciem mikroskopu operacyjnego,
biologicznie oszczędnych technik zszywania i wydłużania nerwów,
podstaw mikronaczyniowych przeszczepów płatowych,
pracy „atraumatycznej”, minimalizującej uszkodzenia tkanek.

Lyon – chirurgia kończyny górnej, rekonstrukcje i wczesna artroskopia (1993, 2001)

Szkolenie w Klinice Chirurgii Plastycznej i Rekonstrukcyjnej Narządu Ruchu w Lyonie pod kierunkiem prof. Michela Merle – pioniera chirurgii ręki i barku – otworzyło przede mną nowy wymiar ortopedii. Tam po raz pierwszy zetknąłem się w praktyce z:

rekonstrukcjami ścięgien i struktur ręki,
zaawansowanymi technikami stabilizacji i naprawy stawów,
rozwijającą się chirurgią barku,
wczesnymi modelami artroskopii diagnostyczno-terapeutycznej.

Lyon był miejscem, gdzie uczyłem się chirurgii funkcji – takiej, która nie tylko naprawia strukturę, ale przywraca naturalny ruch.

Drugi pobyt szkoleniowy w Lyonie, w Klinice Sainte Anne Lumière u prof. Gilles’a Walcha – legendy chirurgii barku – był doświadczeniem mistrzowskim. Walch uczył filozofii operowania opartej na:

zrozumieniu biomechaniki barku,
precyzyjnym ustawieniu struktur w przestrzeni,
planowaniu zabiegu z perspektywy późniejszej aktywności pacjenta.

Jego sala operacyjna była miejscem, w którym nowoczesna chirurgia barku kształtowała się niemal w czasie rzeczywistym.

Znaczenie francuskiego okresu dla polskiej ortopedii

Po powrocie do kraju rozpocząłem systemowe wdrażanie technik, które w Polsce były jeszcze rzadkością. Przede wszystkim:

artroskopii barku, łokcia i nadgarstka,
zaawansowanych rekonstrukcji barku i więzadeł,
mikrochirurgicznych napraw nerwów i tkanek,
rekonstrukcyjnych zabiegów w obrębie kończyny górnej,
metod minimalizujących uraz operacyjny i chroniących biologię tkanek.

Był to jeden z pierwszych momentów, w którym francuska szkoła chirurgii rekonstrukcyjnej została przeniesiona na grunt polski w sposób konsekwentny i praktyczny – nie jako teoria, lecz jako codzienny warsztat operacyjny, z dumą mogę powiedzieć, że miałem w tym procesie istotny udział.

Stypendia i szkolenia zagraniczne nie były więc dodatkiem do mojej pracy naukowej, ale miejscem kształtowania chirurgicznego warsztatu, które określiło mój sposób myślenia o operowaniu precyzyjnym, biologicznie oszczędnym, zorientowanym na funkcję i zakorzenionym w nowoczesnej rekonstrukcji oraz artroskopii. Ta wiedza, wielokrotnie wdrożona w polskich warunkach, stała się jednym z fundamentów mojego późniejszego zaangażowania w rozwój ortopedii rekonstrukcyjnej i sportowej w Polsce.

Dorobek naukowy i publikacyjny

Moje wieloletnie doświadczenie kliniczne, naukowe i dydaktyczne naturalnie przełożyło się na liczne publikacje i wystąpienia konferencyjne. Każda praca jest w istocie zapisem praktycznych wniosków, które rodziły się z obserwacji, badań i codziennej pracy z pacjentem.

Pierwsza część dorobku naukowego wiąże się z mikrochirurgią doświadczalną i biologią nerwów obwodowych. Wspólnie z prof. Waldemarem L. Olszewskim i prof. Luisem de Medinaceli prowadziłem badania nad regeneracją nerwów i mikrokrążeniem. Wyniki tych prac, opublikowane m.in. w Microsurgery, Journal of Vascular Research, Archivum Immunologiae et Therapiae Experimentalis, European Surgical Research, stały się ważnym głosem w międzynarodowej dyskusji nad biologicznymi podstawami chirurgii rekonstrukcyjnej.

W kolejnych latach dorobek naukowy rozwijał się równolegle z praktyką kliniczną w obszarze ortopedii rekonstrukcyjnej i sportowej. Byłem autorem lub współautorem prac dotyczących:

artroskopii stawów,
rekonstrukcji więzadła krzyżowego,
leczenia ubytków chrząstki stawowej,
chirurgii barku i łokcia,
urazów ścięgna Achillesa,
uszkodzeń stożka rotatorów.

Wiele z tych opracowań prezentowałem osobiście na prestiżowych kongresach w Polsce i Europie.

Z czasem dorobek naukowy przyjął również formę opracowań dydaktycznych i popularyzatorskich. W książkach „Leczenie bólu w różnych schorzeniach” (2009) oraz „Bóle kręgosłupa w praktyce lekarza rodzinnego” (2011) przedstawiłem zagadnienia dotyczące bólu kręgosłupa i neuropatii uciskowych – tematów łączących wiedzę akademicką z realiami codziennej praktyki klinicznej.

Publikacje w magazynach branżowych, takich jak Forum Trenera, Świat Siatkówki, Magazyn Narciarski SKI, były z kolei próbą przeniesienia wiedzy specjalistycznej na grunt profilaktyki, rehabilitacji i edukacji sportowej w nieco bardziej przystępnej, popularyzatorskiej formie.

Dziś widzę cały ten dorobek nie jako zbiór odrębnych publikacji, lecz jako spójną opowieść o poszukiwaniu skutecznych, biologicznie uzasadnionych metod leczenia. Każda praca naukowa i każdy tekst popularnonaukowy jest dla mnie formą dzielenia się doświadczeniem wyniesionym z sali operacyjnej i codziennej praktyki klinicznej.

Misja i filozofia leczenia

W centrum mojej pracy od zawsze stoi człowiek w ruchu – niezależnie od tego, czy jest to pacjent po urazie w codziennym życiu, czy zawodowy sportowiec przygotowujący się do startu. Ortopedia, którą praktykuję, to nie tylko nauka o kościach, stawach i więzadłach, lecz przede wszystkim sztuka przywracania sprawności – w sposób, który pozwala odzyskać pewność ciała, równowagę, radość i swobodę działania.

Wierzę, że skuteczne leczenie zaczyna się od zrozumienia natury ruchu i biologii tkanek. Operacja jest tylko jednym z etapów leczenia – równie ważne są precyzyjna diagnostyka, odpowiednie przygotowanie pacjenta i proces rekonwalescencji prowadzony z poszanowaniem rytmu biologicznego organizmu. Dlatego od lat buduję podejście, które łączy chirurgię rekonstrukcyjną z nowoczesną rehabilitacją, fizjoterapią i medycyną biologiczną – tak, by leczyć nie tylko daną strukturę narządu ruchu, lecz przywracać jego pełną, pierwotną funkcję.

Ten sam sposób myślenia towarzyszy mi w pracy ze sportowcami. Zdrowie w sporcie to dla mnie pojęcie szersze niż brak kontuzji – to odpowiedzialne uprawianie wysiłku fizycznego, oparte na profilaktyce, treningu dostosowanym do indywidualnych możliwości oraz szacunku dla fizjologii organizmu i jego granic. Medycyna sportowa nie może być podporządkowana wyłącznie wynikowi – jej zadaniem jest chronić człowieka w sporcie, pozwalając mu osiągać sukces bez destrukcyjnego przekraczania biologicznych możliwości.

Z tej filozofii wyrasta moja koncepcja „ortopedii służącej sprawności” – medycyny, która łączy naukę, technologię i doświadczenie chirurgiczne w jednym celu: by człowiek mógł poruszać się bez bólu, wracać do aktywności i żyć pełnią życia.

Niezależnie od tego, czy pacjentem jest zawodowy sportowiec, czy osoba po urazie w codziennym życiu – zawsze chodzi o to samo: o zdrowy, nieskrępowany ruch, który przywraca poczucie sprawczości i poczucie bezgranicznej wiary w siebie jako summy zdrowego ciała i umysłu.